logo

“Gevşek federasyon” tartışması sürüyor

Kıbrıslı Rum lider Nikos Anastasiadis’in geçtiğimiz günlerde gündeme getirdiği “gevşek federasyon” tartışması sürüyor…

Londra Postası – Özel

50 yıldır devam eden Kıbrıs müzakerelerinde beklenmedik gelişmeler yaşanıyor. Kıbrıslı Rum lider Nikos Anastasiadis ile Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun New York’ta görüşmesi ve geçtiğimiz günlerde Anastasiadis’in “gevşek federasyon” tartışmasını başlatmasıyla Kıbrıs sorununda yeni bir aşamaya gelindi.

“İKİ DEVLETLE FLÖRT”

Anastasiadis gevşek federasyonu merkezi hükümetin yetkilerinin zayıf, kurucu devletlerin yetkilerinin ise güçlü olacağı bir model olarak açıklasa da Güney Kıbrıs’taki muhalefet partileri Anastasiadis’in “iki devletle flört” ettiğini söylüyor.

Vatandaşlar İttifakı Başkan Vekili Panayotis Savvidis, görüşmeleri sırasında Anastasiadis’in kendilerine, perde gerisinde Kıbrıs sorununda, “konfederal unsurları da, iki devlet unsurları da barındıran farklı bir şeyle ilgili görüştüğü” bilgisini verdiğini açıklıyor ve AKEL Basın Sözcüsü Stefanos Stefanu, “İki devlet ve konfederasyonla ilgili tartışma, eğer başlamadıysa, Başkan’ın üçüncü taraflara söyledikleriyle en azından besleniyor ve güçleniyor. Sayın Savvidis’in söyledikleri, Başkan Anastasiadis’in konfederasyon ve iki devlet görüştüğünün yeni bir teyididir.” diyor.

DİKO Başkanı Nikolas Papadopulos ise Anastasiadis’ten gevşek federasyon konusunda izahat talep ettiğini söylüyor ve gevşek veya desantralize federasyonun manasının ne olduğunun hala Anastasiadis tarafından açıklanmadığını belirtiyor.

İLK DEĞERLENDİRME ERHÜRMAN’DAN GELDİ

Anastasiadis’in gevşek federasyonu gündeme getirmesi üzerine Kıbrıs’ın kuzeyinden ilk değerlendirmeyi Başbakan ve CTP Genel Başkanı Tufan Erhürman yaptı.

Erhürman, Kıbrıs Türk tarafı olarak gevşek federasyon yapısıyla bir sorunları olmadığını ve dolayısıyla böyle bir öneri gelecekse bunun müzakere sürecini uzatacak bir şey olmayacağını söylüyor ancak bu öneriyle ilgili şüphesini de ortaya koyup şöyle diyor:

“Sayın Anastasiadis bunu samimiyetle yeni bir pozisyon olarak mı ortaya koyuyor yoksa acaba nasıl beceririm de bu işi daha da zamana yayar ve statükoyu korurum diye mi düşünüyor?”

AKINCI: “FARKLI BİR MODEL İSTİYORSA BİZİMLE AÇIK YÜREKLİLİKLE PAYLAŞMASI GEREKİYOR”

26 Ekim’de Anastasiadis ile bir araya gelen Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, görüşme sonrasında yaptığı açıklamada “Anastasiadis artık iki kesimli, iki toplumlu federasyonu bıraktı, onun dışında iki devletli modeli düşünüyor ve bunu çeşitli çevrelerle konuşuyor” konusunu ele aldıklarını dile getirdi ve şöyle devam etti:

“Bunun ne ölçüde doğru olup olmadığını 16 Nisan’da yaptığımız ilk görüşmede de sorgulamıştım. Bugün gene bu konuyu konuştuk. Yani eğer farklı bir model istiyorsa Rum toplumu adına Anastasiadis bunu bizimle açık yüreklilikle paylaşması gerekiyor ki oturup o konuda bir birimizi daha iyi anlamaya çalışalım”.

Akıncı açıklamasının devamında Anastasiadis’in kendisine bugün BM parametreleri dışında bir çözüm düşünmediğini, bugüne kadarki uzlaşmalara bağlı olduğunu, iki kesimli iki toplumlu federasyon dışında bir seçenek düşünmediğini söylediğini belirtiyor ancak Güney Kıbrıs’taki muhalefetin ciddi iddiaları karşısında yine muhalefet tarafından “şüpheli sessizlik”le suçlanan Anastasiadis’in nasıl bir çözüm istediği konusu, kendisi bizzat teyit etmediği için henüz netlik kazanamıyor.

SİBER’İN 6 AY ÖNCE SÖYLEDİKLERİNİ HATIRLATTI

Anastasiadis’in gündeme getirdiği “gevşek federasyon” konusu ve Güney Kıbrıs’ta ortaya atılan iddialar, Meclis Eski Başkanı Sibel Siber’in 6 ay önce dile getirdiği “daha zayıf bağlarla bir model düşünelim” önerisini hatırlattı.

Bakın Nisan 2018’de Siber neler söylemişti:

“DAHA ZAYIF BAĞLARLA BİR MODEL DÜŞÜNELİM”

“Ben suçlama yapılmasına karşıyım ve empati yaptığınız zaman belki de bu şekilde devletin işleyişinin bozulacağını düşünüyorlar. O zaman karar alma mekanizmalarının bu şekilde olmadığı daha zayıf bağlarla bir model düşünelim. Zaten onlar diyor ki, ‘Sizin federasyon diye masaya getirdiğiniz aslında konfederasyondur. Biz de diyoruz ki, ‘Sizin federasyon olarak masaya getirdiğiniz aslında üniter devlettir’. Dolayısıyla tanımlardan ziyade içerikler önemlidir.”

‘BİR BAŞKA MODEL DÜŞÜNÜLEBİLİR Mİ ACABA?’ SORUSUNUN TARTIŞILMASININ NE ZARARI OLABİLİR?”

“Evet federasyon birbirini eşit gören toplumlar arasında yapılabilecek çok güzel bir model. Toplumlar isterse, bunu içselleştirirse ve bir toplum kendisini diğerinden üstün görmezse, sayısal olarak üstünlüğün onun üstünlüğü anlamına gelmediğini içselleştirirse, ortak bir fayda görürse federasyon güzel bir model. Ancak 40 yıldır tartışılan bu federasyonda bugüne kadar hiçbir ilerleme olmamışsa ve her seferinde her lider tarafından Kıbrıs Rum tarafının federasyona hazır olmadığı açıklanmışsa ve Rum liderler de zaman zaman bunu telaffuz ediyorsa ‘Bir başka model düşünülebilir mi acaba?’ sorusunun tartışılmasının ne zararı olabilir?”

“SİYASİ PARTİLER KENDİLERİNİ KALIPLARIN İÇİNE HAPSETMEMELİ”

“Biz yaşayabilir bir çözüm istediğimize göre belki de çözüm böyle bir modelse niye biz bunu konuşmayalım? Rum tarafında Ulusal Konsey’de dahi bu konunun gündeme geldiği ve tartışıldığı söyleniyor. Dolayısıyla siyasi partiler kendilerini kalıpların içine hapsetmemeli. Evet arzulanan, bu kadar zamandır emek harcanan bir modeldir federalizm. Gerçekten içinde olumlu unsurlar barındıran, barışı barındıran bir modeldir ama eğer en basit karar alma mekanizmalarında örneğin 10 kişilik bir karar alma mekanizmasında Rum lider size diyorsa ki 6’sı Rum 4’ü Türk olacak ama karar basit çoğunlukla alınacak ve 4 Türk ‘Hayır’ dese bile bu karar geçecek, bu eşit bir federal sistem olmaz. Dolayısıyla burda en az bir Türk’ün olumlu oy vermesini reddediyorsa, bu durumda gerçek bir federasyon değil üniter devlet içinde bir azınlık olarak sizi görmek istediği ortaya çıkar.

“ÇÖZÜM BAŞKADIR BARIŞ BAŞKADIR”

“Rum halkı eğer federasyona hazır değilse ve Rum liderliği halkını buna hazırlamamışsa… Ne bekleniyor aslında? Birileri petrol var, gaz var diye bastıracak ve bu iki topluma zorlamayla bir federasyon kurdurtacak. Hep söylediğim birşey vardır, çözüm başkadır barış başkadır ve barış olmadan toplumlar bu çözüm formülünü istekli bir şekilde kabul etmeden bu çözüm yürümez.”

Share

Yorum yapabilmek için Giriş yapın.